حمایت‌های دولت از آسیب پذیران بحران کرونا

بازتاب خوزستان: از ورود و شیوع ویروس کرونا در ایران بیش از چهل روز می‌گذرد و دولت به عنوان مسئول مقابله و مهار این بحران از همان روزهای نخست در چند جبهه و بخش مختلف برای مهار این پاندمی در تلاش بوده است. یکی از مهم‌ترین این بخش‌ها، حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر در این بحران است. وزرای کابینه و معاونان رئیس جمهور در یک ماه گذشته موظف به اجرای مصوبات ستاد ملی مقابله با کرونا در این زمینه شدند.

اقدامات دولت برای حمایت از آسیب‌پذیران

سالمندان، معلولان و جانبازان، کارگران و بنگاه‌های تولیدی و دهک‌های پایین جامعه به طور مشخص سه قشر آسیب پذیر جامعه هم از نظر بهداشتی و هم اقتصادی است که دولت دستکم از ابتدای سال جاری برای بهبود شرایط آن‌ها تدابیری اندیشیده است. در همین زمینه «علیرضا معزی» معاون ارتباطات و رسانه رئیس جمهوری روز جمعه ۱۵ فروردین از تاکید رئیس جمهوری به وزرا برای توجه ویژه به مراکز نگهداری معلولان و آسایشگاه‌ها خبر داد و در توئیتی نوشت: «رییس‌جمهور روحانی در دستوری به محمد شریعتمداری، از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی خواست تا با بازرسی‌های دقیق، اطمینان حاصل شود که پروتکل‌های بهداشتی در مراکز نگهداری معلولان و آسایشگاه‌های سالمندان با دقت بالا رعایت می‌شود.»

حجت‌الاسلام روحانی روز جمعه پانزدهم فروردین هم در تماس با هفت عضو کابینه و رئیس کل بانک مرکزی دستور داد ۷۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات، صرفاً به بنگاه‌ها و کسب وکارهایی اختصاص یابد که اطمینان حاصل شده باشد کارگران خود را از ابتدای اجرای برنامه‌های کنترلی مقابله با کرونا اخراج نکرده و پس از دریافت تسهیلات نیز عذر آنان را نخواهند.

دوازدهم فروردین ماه هم هیات وزیران ابتدا بخش‌ها و رسته‌های کسب و کارهای اقتصادی که در این بحران متضرر شدند را دسته بندی کرد. در همان جلسه تصمیم گرفته شد حق بیمه سهم کارفرما برای دوره سه ماهه منتهی به اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۹ از سوی سازمان تأمین اجتماعی استمهال شود، ۲۰ هزار میلیارد ریال تسهیلات با اتکاء به منابع داخلی، منابع بین بانکی و یا خط اعتباری در اختیار سازمان تأمین اجتماعی قرار داده شود، هزینه‌های برق و گاز مصرفی برای دوره سه ماهه منتهی به اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۹ از سوی وزارت‌خانه های نیرو و نفت استمهال می شود. «عیسی منصوری» روز جمعه پانزدهم فروردین معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از راه‌اندازی سامانه خرید و ارسال محصولات مشاغل خرد، کوچک و خانگی خبر داد.

مدیر کل توسعه کسب و کار و تامین مالی معاونت توسعه اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، گفت: تاکنون ۱۱ هزار و ۴۹۰ میلیارد تومان تسهیلات اشتغال از صندوق توسعه ملی پرداخت شده و این میزان زمینه اشتغال ۲۵۰ هزار نفر را ایجاد می‌کند.

پیش از این هم محمد باقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه ار افزایش حقوق گروهی از بازنشستگان در سال جاری خبر داده بود و سازمان برنامه و بودجه مکلف شده بود که در ۴ دوره به ۳ میلیون خانواده کمک‌های معیشتی پرداخت کند. اظهارنظرهای مسئولان وزارت خانه های جهاد کشاورزی و صنعت معدن و تجارت و نیز مشاهدات نشان می‌دهد ارزاق عمومی مردم به اندازه کافی در فروشگاه‌ها وجود دارد و کشور کمبودی از این نظر تجربه نمی‌کند.

اهمیت حمایت از اقشار بیمار و ضعیف جامعه

بحران در هر جامعه ای هم عیار حکمرانی و هم عیار اخلاق را مشخص می‌کند و بحران پاندمی جهانی کرونا در این عیارسنجی تاکنون موفق بوده است. تقریبا تمام کشورهای جهان، حتی ایالات متحده آمریکا که افسانه مهار هر نوعی از بحران را سال‌ها به مدد رسانه‌ها و هالیوود میان افکار عمومی جهان تثبیت کرده بود اکنون در مبارزه با کووید ۱۹ روزهای تلخی را می‌گذراند. غول‌های اقتصادی جهان از شرکت‌های هواپیماسازی تا رستوران‌های زنجیره‌ای در حال اخراج یا دستکم تعلیق نیروها و کارگران خود هستند. براساس جدیدترین آمارها در اسپانیا، نزدیک به ۹۰۰ هزار کارگر در این کشور از زمان اعمال محدودیت‌های شهری برای مقابله با کرونا شغل خود را از دست داده‌اند. در دیگر کشورهای اروپایی هم علیرغم همه تمهیدات بازهم کارگران و اقشار آسیب پذیر، بی خانمان‌ها، معتادان و کم درآمدها از این بحران صدمه دیدند.

جمهوری اسلامی ایران در بحران کرونا با توجه به اقتصاد تحریم شده، صادرات نفت کاهش یافته و در کارزار فشار حداکثری به اذعان شواهد عملکرد قابل دفاعی داشته است. دولت از یک سو باید با تحریم‌های دارو و اقلام بهداشتی دسته و پنجه نرم می‌کرد و از سوی دیگر با تحریم‌های حوزه غذا. از طرفی باید برای مهار بحران تنها به توان داخلی اتکا می‌کرد و از طرف دیگر باید نیازهای معیشتی بسیاری از دهک‌های آسیب دیده از تحریم را تامین. هرچند اقشار آسیب‌پذیر کشور نیازهای روز افزون و بسیاری دارند اما آمارها از موفقیت نسبی در این حوزه‌ها خبر می‌دهد.

نوع تعامل حکومت و جامعه با دهک‌های آسیب پذیر، بیماران، معولان و جانبازان سرافراز نشان دهنده فرهنگ و اخلاق آن کشور است. خبرهای نه چندان خوشایند از نحوه مواجهه با این گروه‌ها در چین یا دیگر کشورها و قیاس آن با حرمتی که در ایران بر سالمندان و معلولان نهاده شد؛ نشان از عمق تمدن و فرهنگ ایران دارد. در این مسیر دولت بی‌شک کاستی‌های بسیاری دارد و همانگونه که رئیس جمهوری هم بارها تاکید کرده نیازمند همکاری همه نهادها و مسئولان است. قوه مقننه در تدوین قوانین لازم می‌تواند در این مسیر کمک رسان باشد، منتقدان دولت هم در شرایط کنونی و با توجه به همه محدودیت‌های موجود رویه انتقاد و هجمه به دولت با بهانه اقشار ضعیف را کنار بگذارند تا عبور از این بحران سخت‌تر نشود.