به یاد نجف دریابندری

بازتاب خوزستان: نجف دریابندی ، نویسنده و مترجم معاصر ، صاحب اندیشه و فرزند خردمند خوزستان به ابدیت پیوست . سالهای بسیار دور نوجوانی اندیشه و نوشته های ارنست همینگوی را با ترجمه های او شناختم ، و سپس اثری از ویلیام فاکنر تحت عنوان گور به گور و خاطره همراه شدن با هاکلبری فین ( به قلم مارک تواین ) … صرف نظر از تحلیل کیفی آثار ، خوانش قصه زندگی دریابندری و درک سختها ، فرصتها و موفقیتهای او نیز در جای خود قابل تامل است ، فردی که ترجمه را نه در کلاسهای دانشگاه ، که با دست و پنجه نرم کردن توام با ذوق و عشق آموخت و آموختن را در حیطه عمل با خلق چند تجربه معروف و مورد توجه متجلی کرد . در جهان نمایشنامه ؛ از آنتیگونه اثر جاودان درام نویس مطرح دوره یونان باستان ؛ سوفکل ، تا خانه برناد آلبا نوشته لورکا و روی آوری به آثار ساموئل بکت ؛ .‌‌… بعدها شنیدم که قلمی هم در ترجمه آثار براتدراسل دارد … در سال ۱۳۸۵ هدیه ای از دوست عزیزی بدستم رسید ، اثری از جبران خلیل جبران تحت عنوان پیامبر و دیوانه ، سرشار از داستان های کوتاه و پراز تمثیل با ترجمه نجف دریابندری … انجام ترجمه در حوزه های مختلف و ورود به سبکها ، موضوعات و حتی دورانهای مختلف تاریخی حکایت از ذوق ، همت ، درایت و صدالبته عشقی شایان تقدیر در وجود آن انسان فقید و فرهیخته دارد … یکی از موارد بسیار مهم در توسعه و افزایش کیفی و کارآمدی در حوزه ترجمه ، اجتناب از حرکت مکانیکی و نعل به نعل ترجمه کلمات است ! سخت بدان باور دارم که ترجمه ارزشمند و ماندگار را علاوه بر تسلط زبابی ، باید در تسلط مترجم به روح اثر و درک و رمزگشایی از جهان نشانه ها و زیربافت آنها تعریف کرد.. جدای از ترجمه ها ، نباید از آثار نوشتاری او نیز غافل بود … امیدوارم که ماحصل تجارب این فرزانه تازه سفر کرده دستمایه ارزشمندی باشد برای پژوهش ، تحلیل و قضاوت جامع تر در فرداها…

* رضاکیانی