سایه سنگین گرانی بر بازار میوه اهواز

میادین میوه وتره بار الغدیر!
آسیب شناسی، اقتصاد و نقش آن در بازار یابی محصولات:
میادین میوه و تره بار یک شبکه گسترده توزیع محصولات کشاورزی می‌باشد که با هدف تنظیم عرضه بازار محصولات کشاورزی و فراهم نمودن امکان دسترسی ارزان و سریع تر شهروندان به میوه و تره‌بار در کشور شکل گرفته است. در حال حاضر در اغلب شهرهای بزرگ کشور میادین میوه و تره بار زیر نظر سازمان ساماندهی مشاغل شهری شهرداری‌ها و با مجوز وزارت کشور فعالیت می کنند. این میدان در کشور با هدف حذف حضور دلالان و واسطه‌ها در بازار میوه و کم‌کردن فاصله تولید کننده تا مصرف کننده فعالیت می‌کنند. در این مقاله سعی شده است ضمن تشریح مسائل و کمبودهای عرضه‌ی میوه در میدان الغدیر اهواز با ارائه راهکارهایی عملیاتی، از سوی شهرداری ، دستگاه‌های نظارتی و … پرداخته شود.
موضوع میدان میوه و تره بار اهواز از مباحث داغ این روزها است، کلانشهر اهواز باوجود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر و همچنین پوشش شهرهای اطراف نیازمند ساخت چندین میدان میوه و تره بار است با این وجود درحال حاضر میدان غدیر به تنهایی این مسئولیت را برعهده دارد این مساله سبب می شود بروز هرگونه مشکل در این میدان به صورت مستقیم بر قیمت میوه تاثیرگذار باشد.
سوالی که در ذهن ناظران مطرح می‌شود این است که آیا با حذف باراندازها از میدان مرکزی الغدیر اهواز شاهد کاهش نرخ میوه خواهیم بود؟
اصناف مختلف بنابر شرایط خود در مکان و فضاهای مرتبط با مردم و دیگر صنف‌ها مشغول فعالیت هستند که برخی از آن‌ها در سطح شهر پراکنده و برخی دیگر در بازارهای مختلف به‌صورت متمرکز فعال‌اند.
از نمونه این بازارهای متمرکز می‌توان به میدان میوه و تره‌بار مرکزی اهواز اشاره کرد که علاوه بر کاهش بار ترافیکی می‌توانند قدرت انتخاب خریداران را نیز افزایش داده و سبب ایجاد رقابت‌های سالم در بازار شوند. البته باید گفت که اعمال سلیقه در شیوه مدیریت این بازارها و خروج آن‌ها از ریل اصلی می‌تواند آسیب جدی به مردم وارد کند.
مغازه داران نیز سعی می‌کنند میزان خرید از بازار میوه و تره بار را کاهش دهند و یا میزان سود خود را کاهش دهند تا مردم همچنان امکان خرید داشته باشند تا بتوانند چرخه خرید و فروش را حفظ کنند. مهمترین عامل افزایش قیمت میوه واسطه‌گری از باغ تا میوه فروشی است، واسطه میوه را از باغدار می‌خرد و بعد از چند دست چرخه و دلالی در نهایت به میدان میوه و تره بار می‌رسد و در آنجا هم این چرخه ادامه می‌یابد و در نهایت به دست مصرف کننده می‌رسد.
با افزایش قیمت میوه‌ قدرت خرید به شدت کاهش یافته و مردم به جای کیلویی از هر میوه دانه‌ای خرید می‌کنند.
واسطه‌گری یکی از دلایل مهم افزایش قیمت میوه است:
بار میوه‌ها روزانه وارد میدان تره و بار می‌شود و در نهایت بعد از اینکه توسط واسطه‌ها خریداری می‌شود در غرفه‌های میدان عرضه می‌شود و نتیجه این امر، افزایش قیمت‌ها می‌شود.
متأسفانه برخی از این افراد مجوز کار نیز ندارند اما کارشان دلالی است و قبل از اینکه بار در غرفه‌ها عرضه شود توسط آنها دست به دست می‌شود.
تعیین نرخ های بالا سبب افزایش قیمت میوه در بازار خرده فروشی شده و به طوری که انواع میوه با قیمت های بسیار گزاف به دست مصرف کنندگان می رسد.
برخی از غرفه دارها برای جلوگیری از دلالی با ارتباط گرفتن با باغدارها میوه را به صورت مستقیم خریداری می‌کنند این کار توسط برخی از مغازه داران هم به صورت محدود انجام می‌شود و واسطه‌ها حذف می‌شود به همین دلیل نیز در برخی از مغازه‌ها میوه با قیمت کمتر به مردم عرضه می‌شود.
دلال بازی و واسطه‌گری مهمترین عامل افزایش قیمت میوه در دو ماه اخیر است و دلیل دیگری برای این مساله نمی‌توان پیدا کرد، موج اخیر گرانی دلیلی جز واسطه‌گری و دلالی ندارد.

بارانداز غرفه‌داران:

بااین‌وجود با این استدلال که میدان میوه و تره‌بار الغدیر مدت‌ها است در تصرف برخی دلالان و واسطه‌ها قرار دارد گفته می‌شود: دلالان در مقابل 120 غرفه میدان، باراندازهای غیرمجاز داشته و عملاً در گرانی میوه و تره‌بار اهواز نقش مستقیم داشته‌اند.
مسئولان معتقدند که دلالان باوجود باراندازها به‌راحتی میوه را باقیمت پایین خریده و سپس گران‌تر به خرده‌فروش‌ها می‌فروختند؛ که همین امر سبب گرانی میوه در بازار اهواز می‌شد.
فعالیت میادین با عرضه انواع محصولاتی که قیمت آنها به مراتب از سطح شهر پایین‌تر است، بر کاهش و کنترل قیمت‌ها نیز اثرگذار است، چنانچه حتی یک ساعت وقفه در خدمات‌رسانی این مراکز بر قیمت‌های سطح شهر تاثیر می‌گذارند. میدان میوه و تره بار در روزهای جمعه و سایر ایام تعطیل و حتی تعطیلات کرونایی با تمام ظرفیت فعالیت می‌کنند:
گرانی میوه فقط مختص به اهواز نیست و به صورت سراسری است اما کیفیت میوه‌هایی که به عنوان درجه یک وارد اهواز می‌شوند کمتر است و در واقع میوه درجه دو و سه را به عنوان درجه یک می‌فروشند. پول میوه درجه یک را می‌دهیم اما میوه‌ای که دریافت می‌کنیم درجه دو و سه و یا کمتر هم هستند.
زمانی که میزان موجودی یک نوع میوه در بازار کاهش می‌یابد، نشان دهنده این است که دلال‌ها میوه‌های خود را دپو می‌کنند و با کاهش و یا عدم عرضه میوه در بازار، قیمت را کنترل می‌کنند.
اگر قیمتهای میوه در اهواز را با قیمت‌های تهران یا دیگر شهرها مقایسه کنیم، توفیق چندانی ندارد و تفریبا با هم برابرهستند؛ تمامی استان‌های کشور در بازار میوه به این درد دچار شده‌اند.

کلام آخر:
با توجه به افزایش جمعیت شهر اهواز و لزوم رعایت مولفه‌های پدافند غیرعامل و لزوم توسعه میدان الغدیر بدیهی است میادین دیگری هم باید در نقاط مختلف شهر اهواز راه‌اندازی شود. البته توسعه میدان میوه و تره‌بار الغدیر که فاز دوم این میدان در ضلع شمالی بیش از ۹۵ درصد پیشرفت دارد و آماده بهره‌برداری است، باید دید با روی کارآمدن شهردار جدید و شورای محترم شهر اهواز تمام توان خود را با حفظ مصلحت شهر، صرفه و صلاح مدیریت شهری و رعایت موازین قانونی و احکام قضایی در جلوگیری از هدر رفت بیت‌المال‌ و احقاق حقوق شهروندان در قالب پیگیری حقوق شهرداری، به دقت در انجام این پروژه مدنظر خواهد بود به کار گرفته‌اند که تا جای ممکن در معیشت مردم و سفره خانواده‌ها گشایش به وجود آید و حتی یک ساعت غفلت در فعالیت میادین میوه و تره بار و خدمات‌رسانی به شهروندان و تسلیم فشارهای رسانه‌ای و برخی جوسازی‌ها نخواهیم شد. و امید است برای حل مشکلات به این موضوع مسئولانه عمل کننده و فضا را به سمت آرامش مدیریت‌کنند.
نیماحاتمی کاکش