تنور فروش سنتی گوشت در اهواز گرم است/ مرگ و کرونا در کمین خریداران

به گزارش بازتاب خوزستان به نقل ازروزنامه طلوع خوزستان،مسئله ذبح گوشت قرمز و همچنین خرید و فروش غیربهداشتی و ناسالم دام و طیور مدت‌هاست که به یکی از مسائل مهم بهداشتی در اهواز تبدیل شده و متأسفانه با وجود بیماری‌های ناشناخته در پرندگان و دام‌ها که جان انسان‌ها را تهدید می‌کند ولی هنوز هم شهروندانی سهل انگار هستند تا از این مراکز عرضه غیرمجاز گوشت خرید داشته باشند.
اینکه اهواز تنها نام یک کلانشهر را به یدک می کشد و مشکلات عدیده شهری باعث شده تا مانند ابرروستایی برای شهروندان به چشم بیاید، مبحثی طولانی است که مجال توضیح آن در این گزارش نمی گنجد ولی این روزها با وجود شیوع ویروس کرونا آن هم از نوع انگلیسی کشتار غیرمجاز دام و طیور و عرضه آن در محله‌های مختلف شهر علاوه بر تخریب منظره شهری، سلامت شهروندان را به خطر انداخته و قطعا تبعات بهداشتی بسیاری را به دنبال دارد.
متأسفانه مبارزه با عرضه گوشت به صورت دست‌فروشی در اهواز جدی گرفته نشده و هنوز هم در مناطقی مانند کوی الصافی، دروازه، چهارصد دستگاه، کوی فرهنگیان و عامری و حتی مناطق نزدیک به شهر اهواز مثل زرگان و کوت عبدله ذبح و عرضه گوشت قرمز بدون رعایت پروتکل‌های بهداشتی انجام می‌شود.
سوال اینجاست چرا با وجود تأکیدهای بهداشتی در خصوص تهدید سلامت افراد ولی هنوز هم در سطح شهر اهواز این کشتارها انجام می‌شود؟ و چرا مردم با توجه به تذکرهای مکرر به مصرف این‌گونه گوشت‌ها تمایل دارند؟
با وجود شیوع کرونا و قرار داشتن استان خوزستان در وضعیت هشدار ابتلا به کرونا، همچنان در پیاده روها، میادین، خیابان های مختلف شهر اهواز و حتی جاده های مواصلاتی به شهرهای شمالی خوزستان ذبح غیربهداشتی گوسفند، کشتار سنتی مرغ و همچنین فروش انواع ماهی و میگو ادامه دارد و مسئولان متولی سلامت استان خوزستان و علی الخصوص شهرستان اهواز تاکنون اقدام عاجلی در راستای جمع آوری این قصاب های دوره گرد و فروشندگان فراورده های خام دامی غیر بهداشتی انجام نداده اند.
یکی دیگر از صحنه هایی که باعث شده تا اهواز شبیه به یک روستا به نظر می رسد نیز استقرار گله های بی شمار گوسفندان در میادین مختلف از جمله میدان خلیج فارس، میدان جمهوری اسلامی، میدان کوی انقلاب، کوی علوی، خیابان حضرت زینب (س) در کوی انقلاب و بلوار اصلی شهرستان کارون است که توسط مالکان خود بدون رعایت موارد بهداشتی به فروش می رسند.
از بازار خیابان سی متری حد فاصل خیابان کاوه تا خیابان نادری فروش کله، پوست، پاچه، جگر و سایر فرآورده های گوشتی به صورت غیر بهداشتی توسط دست فروشان بر روی سینی های فلزی حاوی یخ نیز یکی دیگر از مخاطرات بهداشتی است که مدام آب همان سطل توسط فروشندگان آن ها بر روی این محصولات ریخته می شود؛ از بهداشت استان و دیگر متولیان امر انتظار می رود که برای جلوگیری از به مخاطره افتادن سلامت عمومی شهروندان هرچه سریعتر یک اقدام عملی و برخورد شایسته با این موضوع داشته باشند.
همچنین فروش انواع ماهی و میگو در گاری های موتوری سه چرخ در خیابان کاوه سی متری اهواز، مقابل بیمارستان سپیدار و یا بلوار اصلی کوت عبداالله در شهرستان کارون نیز از دیگر مصداق های عدم نظارت صحیح بر عرضه فرآورده های خام دامی در شهرستان اهواز است.
چرا باید این کشتارهای غیرمجاز هر روز و مقابل چشم شهروندان انجام شده و فروش آن نیز همچنان پابرجا بماند؟ آن هم در حالی که بر اساس توصیه های سازمان دامپزشکی گوشت قرمز تازه ذبح ‌شده باید به مدت ۲۴ ساعت در یخچال یا سردخانه‌ (پیش سرد کشتارگاه‌ها) برای از بین رفتن مخاطرات بیماری کشنده تب کریمه کنگو قرار بگیرد.

همه این بی برنامگی ها و تخلفات در حالی صورت می گیرد که تأسیس کشتارگاه صنعتی به عنوان اساسی ترین نیازهای گسترش تجارت فرآورده های خام دامی است که به تبع افزایش بهره وری و درآمدزایی اقتصادی و همچنین کاهش تجارت دام زنده را برای استان به ارمغان می آورد.
صنعتی شدن کشتارگاه های سنتی نیازمند بهینه سازی خط کشتار بر اساس استانداردهای روز و ایجاد صنایع تبدیلی جانبی مثل فرآوری پوست (تبدیل پوست به چرم)، احشاء شکمی و فرآوری روده (تبدیل روده به نخ) و فرآوری چربی های غیر خوراکی (تبدیل چربی به صابون) است.
احداث کشتارگاه صنعتی افزایش کیفیت گوشت، کاهش مخاطرات بهداشتی و ارتقای سطح بهداشتی جامعه، ایجاد شرایط مناسب بهداشتی برای کشتار دام، به حداقل رسیدن حمل و نقل دام به منظور کنترل و پایش مؤثرتر بیماری، تغییر نظام سنتی کشتار و تبدیل تجارت دام زنده به تجارت گوشت را به همراه دارد.
تدارک امکانات لازم به منظور بهره گیری بهینه از کلیه فرآورده های جانبی حاصل از کشتار دام با هدف اقتصادی شدن کشتارگاه های دام، فراهم شدن امکانات عرصه گوشت و آلایش تازه به صورت بسته بندی، ایجاد سیستم مناسب برای مشارکت بیشتر بخش خصوصی و فراهم شدن زمینه لازم برای صادرات گوشت در آینده از دیگر مزایای ایجاد کشتارگاه صنعتی است.
کشتارگاه صنعتی اهواز در سال ۱۳۹۴ فعالیت خود را برای اولین بار در استان خوزستان و با فاصله بسیار نسبت به سایر استان ها آغاز کرد تا تحولی برای کشتار صنعتی دام در استان رقم بخورد.
با وجودی که کشتارگاه صنعتی اهواز علاوه بر تضمین تأمین گوشت بهداشتی و کیفی مورد نیاز استان خوزستان ایجاد اشتغال هم دارد و قادر است که حتی بخشی از نیاز گوشت قرمز و فرآورده های خامی استان های همجوار را با کیفیت مطلوب تأمین کند، اما آن چنان که باید مورد حمایت قرار نمی گیرد و چنین رفتاری باعث دلسردی سایر سرمایه گذاران بخش خصوصی در این حوزه می شود.
کشتارگاه صنعتی اهواز با سرمایه گذاری ۱۲۰ میلیارد ریالی شهرداری و ۶۰ میلیارد ریالی بخش خصوصی برای صنایع جانبی آن راه اندازی شده که در ابتدا برای ۷۰۰ نفر به صورت غیرمستقیم و برای ۳۰۰ نفر به صورت مستقیم (مجموعا یک هزار نفر) اشتغالزایی کرده ولی مدتی هم با ورود لاشه های گوشت کشتارگاه سنتی ملاثانی فعالیت این کشتارگاه صنعتی در اهواز کاهش و نه تنها سرمایه گذاری آن به خطر افتاده بلکه نیمی از کارگران آن نیز در آستانه بیکاری قرار گرفتند.
کشتارگاه صنعتی دام اهواز از سال ۹۴ با ظرفیت کشتارگاه روزانه یک هزار و ۵۰۰ تا دو هزار رأس دام سبک و ۱۵۰ تا ۲۰۰ رأس دام سنگین راه اندازی شده که هم اکنون تنها با ۳۰ الی ۴۰ درصد این ظرفیت فعالیت می کند.
عرضه گوشت کشتارگاه سنتی ملاثانی به شهرهای همجوار و یا توسعه این کشتارگاه بر اساس مصوبه کارگروه ساماندهی کشتارگاه های دامی خوزستان به ریاست معاون عمرانی استاندار ممنوع اعلام شد؛ مسئولیت اجرایی شدن این مصوبه نیز با مدیرکل امور شهری استانداری خوزستان، فرمانداری باوی و شهردار ملاثانی است که تاکنون اجرایی شدن آن روی زمین مانده و راهکارهای لازم برای این تخلف اتخاذ نشده است.
متأسفانه گوشت های کشتارگاه سنتی ملاثانی به صورت گسترده در قصابی های اهواز عرضه می شود و اگر راهکاری برای این تخلفات ارائه نشود و موضوع جلوگیری از کشتار غیرمجاز و ورود گوشت از سایر کشتارگاه های سنتی استان به اهواز در دستور کار مسئولان ذیربط قرار نگیرد، نه تنها اشتغال و معیشت یک هزار نیروی انسانی در کشتارگاه صنعتی و صنایع جانبی به خطر می افتد بلکه سرنوشت سرمایه گذاری انجام شده در این کشتارگاه نیز در هاله ای از ابهام فرورفته و احتمالا به سرنوشت سایر صنایع ورشکسته خوزستان دچار می شود.
قطعا در صورت تداوم چنین وضعیتی و همچنین عدم حمایت مسئولان ذیربط، بخش خصوصی دیگر علاقه ای به سرمایه گذاری در خوزستان نخواهد داشت.
و اما پاسخ دامپزشکی به ذبح غیرمجاز گوشت و عرضه آن در اماکن مختلف شهری
مدیرکل دامپزشکی خوزستان اظهار کرد: بر اساس ماده ۶۸۸ قانون مجازات های اسلامی افرادی که نسبت به کشتار غیرمجاز اقدام می کنند و توسط مأموران بهداشتی و دامپزشکی شناسایی شوند باید به مراجع قضایی معرفی و بر اساس ضوابط موجود توسط مقامات قضایی برخورد لازم با آنها صورت گیرد.
مصطفی کنارکوهی ادامه داد: این قانون در خصوص اماکنی است که از طرف سازمان صنعت، معدن و تجارت دارای پروانه کسب هستند و در صورتی که هویت صنفی آنها مشخص شده باشد، در نظارت و بازرسی های دوره ای چنانچه تخلفی صورت بگیرد، برخورد لازم انجام می شود.
وی عنوان کرد: در این زمینه قانون کاملا مشخص و مبرهن بوده و هیچ جای شکی نیست که مجموعه وظایف و بازرسی های دامپزشکی نیز عرضه گوشت به صورت سنتی را تأیید می کند و پرونده های موجود در این زمینه خود موید این موضوع است.
مدیرکل دامپزشکی خوزستان در پاسخ به اینکه با پدیده کشتار غیرمجاز دام و طیور در حاشیه جاده ها و ورودی شهرها یا در داخل شهر چطور باید برخورد کرد، گفت: این موضوع به عنوان یکی از معضلات بسیار جدی از سال ها قبل در استان خوزستان و در به خصوص در مرکز استان وجود داشته و مطرح بوده که اتفاقا چهره بسیار زشتی به شهر داده و از لحاظ بهداشتی نیز سلامت شهروندان را به هر حال به مخاطره می اندازد.
کنارکوهی با اشاره به اینکه دستگاه های ذیربط باید هر کدام به وظیفه خود عمل کنند، گلایه کرد: در مقابل اما ملاحظه می کنیم که هر دستگاهی به طریقی سعی دارد که از این موضوع شانه خالی کند و مسئولیت را به دستگاه یا سازمان دیگری واگذار کند.
وی یادآور شد: دامپزشکی خوزستان پیشنهادات متعددی را در سطح جلسات مختلف در سطح استان، استانداری، فرمانداری ها مطرح شده که از آن جمله می توان به تشکیل تیم های مشترک اشاره کرد؛ دامپزشکی قوه قهریه نیست و اجازه و توان برخورد فیزیکی با افراد را ندارد، تنها وظیفه دامپزشکی معرفی این افراد (گاهی حتی بدون هویت مشخص) است.
مدیرکل دامپزشکی خوزستان اضافه کرد: دادخواستی که باید تنظیم شود، نیازمند مشخصات کامل فردی است اما وقتی که دستفروش بدون اطلاعات مشخصاتی اقدام به این کار می کند، دامپزشکی به مقام قضایی اعلام دادخواست کرده و این مقام نیز نسبت صدور دستور انجام اقدامات لازم از سوی دستگاه های متولی در خصوص همکاری و جمع آوری دستفروش ها اقدام می کند.
کنارکوهی بیان کرد: اما در پروسه اجرایی ملاحظه می شود که به دلایل مختلف ارجاع این دستور به دستگاه های مختلف خیلی موفقیت آمیز نبوده و هر دستگاهی براساس قوانین و ضوابط موجود اعلام می دارد که در آن زمان امکان همکاری وجود ندارد؛ اما چیزی که کاملا مشخص است، چند دستگاه به صورت همزمان باید به این موضوع ورود کرده و با توجه به وظایف مشخصی که دارند، اقدامات لازم را انجام دهند.
وی اظهار کرد: بر اساس قانون وظیفه دامپزشکی طرح شکایت در مراجع قضایی است که ما پرونده های بسیاری به مراجع قضایی ارجاع دادیم و با صدور دستور نتیجه موقت داده ولی بعد از مدتی برگشت خورده و نتیجه ای حاصل نشده است.
مدیرکل دامپزشکی خوزستان گفت: انجام این کار به مردم لطمه وارد می کند و به هر حال افرادی که اقدام به کشتار می کنند، شناخته نشده هستند و ابزارآلات مختلف و قتاله به دست هستند و طبیعی است که دامپزشکی این بضاعت را ندارد که با آنها برخورد کند.
کنارکوهی افزود: بر اساس قوانین مرتبط با شهرداری ها عرضه گوشت به صورت دستفروشی منجر به سد معبر در اماکن شهرداری شده و هم چهره شهر را مخدوش کرده و جای بحث دارد که شهرداری باید با دستفروشان برخورد کند یا خیر؟
وی تشریح کرد: در شهرهای دیگر بر اساس قانون باید در اماکنی مثل میادین عرضه دام که دارای پروانه بهره برداری از طرف سازمان جهاد کشاورزی و بهداشت است، مستقر شوند و دام آنها در محل فروش زیرنظر کارشناسان دامپزشکی کشتار شوند که متأسفانه تاکنون این بازار عرضه دام در اکثر شهرستان ها از جمله شهرستان اهواز فعال نشده و همچنان شاهد کشتارهای کنار جاده ای هستیم.
مدیرکل دامپزشکی خوزستان با اشاره به اینکه همه دستگاه ها باید با جدیت بیشتری به این موضوع ورود و این حرکت نامیمون را از سطح شهر و استان پاک کنند، تصریح کرد: البته قطعا همکاری شهروندان حائز اهمیت است و با این مثال که سزای کم فروشی یا گران فروشی نخریدن است اما تاکید می کنم، سزای کار غیر بهداشتی نخریدن است و از شهروندان تقاضا داریم به هیچ عنوان از این مراکز خرید نکنند.
کنارکوهی اضافه کرد: احتمال بروز انواع بیماری بین انسان و دام وجود دارد و این افراد عرضه کننده گوشت به صورت دستفروش حتی به محیط زیست لطمه وارد کرده و کار آنها می تواند تبعاتی برای سایر حیوانات و انسان داشته باشد.
وی در پایان با تأکید بر اینکه این اماکن غیرقانونی زیرنظر دامپزشکی نیستند و لازم است که مردم حتما از اماکن معتبر عرضه در سطح شهر و استان خرید کنند، عنوان کرد: از همه مردم تقاضا داریم که ضمن همکاری با دامپزشکی مایحتاج خود را از اماکن قانونی، معتبر و دارای پروانه تهیه کنند که در مقابل به سلامت خودشان نیز اعتبار دهند.