فعالیتهایی عمرانی عرصه و حریم تالاب بینالمللی شادگان را میبلعد
اصرار به اجرای طرح پتروپالایشگاه شادگان در حریم تالاب بینالمللی چرا برای ایجاد صنایع آلاینده در حریم تالاب بینالمللی شادگان و سکونتگاهها اصرار میشود؟ مجتبی گهستونی شهرستان شادگان در صورت توجه به تمام شاخصهای توسعه پایدار و صنایع سبز، با برخورداری از یک تالاب بینالمللی و دو رودخانه کارون و جراحی که […]
اصرار به اجرای طرح پتروپالایشگاه شادگان در حریم تالاب بینالمللی
چرا برای ایجاد صنایع آلاینده در حریم تالاب بینالمللی شادگان و سکونتگاهها اصرار میشود؟
مجتبی گهستونی
شهرستان شادگان در صورت توجه به تمام شاخصهای توسعه پایدار و صنایع سبز، با برخورداری از یک تالاب بینالمللی و دو رودخانه کارون و جراحی که از محدوده این شهرستان عبور میکنند، آنقدر ظرفیت رفع محرومیت و ایجاد اشتغال و تولید درآمد برای ساکنان خود را دارد که نباید نیازی به توسعه صنایع آلاینده در خود ببیند.
ارسال نامهای از سوی مدیرعامل و عضو هیئت مدیره طرح پتروپالایشگاه شادگان که شرکت «گسترش انرژی ملل» برای تولید قیر، نفت سفید و گاز مایع در ساحتی به وسعت ۸۵ هکتار، درصدد ایجاد آن است به دادستان عمومی استان خوزستان با هدف توجیه آنچه که متولیان آن درصدد انجامش هستند مرا بر آن داشت تا نکاتی را یادآور شوم. اما آیا دادستان عمومی، صرفا به مطالعه یک نامه اکتفا میکند و یا کلیه بررسیهای کارشناسی را انجا میدهد که جواب نگارنده این گزارش هم حاکی از بررسی ابعاد مختلف چنین طرحهایی خواهد بود.
در حالی پتروپالایشگاه شرکت «گسترش انرژی ملل» در شادگان از توسعه سخن میگوید که به نقض آشکار برخی از مقررات میپردازد و نکاتی را مطرح میکند که با واقعیت تطبیق ندارد.
انجام یک سری تحرکات عمرانی در حریم عرصههای طبیعی موجب میشود تا توجه فعالان محیط زیست و منابع محلی درباره علتهای انجام برخی فعالیتها که فاقد تابلو معرفی پروژه است به این مهم جلب شود. این در حالیست که عدم توجه به محیط زیست در پروژههای توسعهای کشور همواره در سالهای مختلف در کشور وجود داشته است اما این بیتوجهی به اصول محیط زیستی بر خلاف گفته رئیس جمهور مبنی بر اینکه «هر توسعهای فرع بر محیط زیست است» به اوج خود رسیده و در لایحه بودجه ۱۴۰۱ به ۴۱۱ پروژه فاقد مجوز زیست محیطی بودجه تعلق گرفته است!
در شرایطی اصرار به انجام برخی پروژهها میشود که بسیاری از پروژههایی که فاقد مجوزهای لازم هستند با اینکه یک اشتغال زودگذر را ایجاد میکنند اما تبعات سنگینی از لحاظ ایجاد هرگونه آلاینده از جمله ریزگرد، تشدید انواع بیماریها، افزایش شدت سیل، فرسایش خاک، فرونشست و رانش زمین و… به وجود میآورند.
دوستداران محیط زیست در حالی بر رعایت قوانین و جلوگیری از هرگونه دست درازی به میراثهای طبیعی تاکید دارند که بارها مقام معظم رهبری یادآور شدهاند که «مراتع با هیچ بهانه و توجیهی نباید مورد تعرض قرار گیرند، اراضی ملی و منابع طبیعی سرچشمههای حیات محسوب میشوند. سرچشمههای حیاتی که بعضاً بواسطه قصور و کوتاهی دستخوش دستدرازی انسانهای سودجو و طمعکار میشوند. ضرورت بازنگری در قوانین مرتبط باجرمانگاریِ تخریب محیط زیست؛ یکی از اقدامات ضروری و با فوریت در امر مبارزه با تعدی به اراضی ملی و منابع طبیعی است. پالایش و بازنگری قوانین موجود، تقویت نظارتهای بیاغماض؛ انجام نظارت بدون هیچگونه اغماضی و شاید از جهتی از همه مهمتر، فرهنگسازی موجب میشود تا مردم بدانند که اهمیت حفظ محیط زیست چقدر است.»
بر اساس قانون عرصه و حریم تالاب بینالمللی شادگان که از سال ۱۳۸۰ مصوب شد هرگونه فعالیت عمرانی و ساخت و ساز باید تابع ضوابط باشد. این در حالیست که عرصه و حریم تالاب شادگان تا شمال شهرستان کارون، جنوب شهرستان آبادان، غرب شهرستان ماهشهر و چهار جهت شهرستان شادگان امتداد دارد. همچنین در سال ۱۳۹۰ هیت وزیران به جهت جلوگیری از آسیب به تالابها دستورالعمل مشخصی برای کلیه دستگاهها لازم الاجرا کرد که پروژهها در حریم تالابها باید دو کیلومتر و در حریم پناهگاههای حیات وحش یک کیلومتر فاصله را رعایت کنند. از جمله ضرورتهای رعایت حریم میتوان به جلوگیری از تولید پسماندهای صنعتی و یا کنترل آن، حفظ ذخایر آبزیان موجود در دریا، جلوگیری از آلودگی هوا اشاره کرد.
در نامه مدیرعامل پترو پالایشگاه شادگان خطاب به دادستان استان خوزستان تاکید شده است که «به دلیل نیاز مبرم کشور به فرآوردهها و محصولات نفتی و پتروشیمی که نیروی محرکه اقتصاد کشور هستند، این شرکت را بر آن داشت تا طرح پتروپالایشگاه شادگان را با ظرفیت روزانه ۵۰۰۰۰ بشکه نفت خام سنگین و ترش (نامرغوب) در شادگان به عنوان یکی از محرومترین شهرستانهای استان خوزستان به اجرا در بیاورد.»
حال این پرسش پیش میآید که آیا شهرستان شادگان اگر به دلیل ویژگیهای ممتاز طبیعی و زیست محیطی کلیه برنامهریزیهای خود را به سمت گردشگری سوق دهد آیا برای تولید درآمد پایدار و ایجاد اشتغال با موفقیت مواجه نمیشود که جواب این پرسش قطعا مثبت است.
در حالی مدیران این شرکت آلاینده از ارائه مستندات و مدارک بسیار حجیم و صرف وقت قابل توجه به سازمان و دوائر حاکمیتی برای اخذ مجوز خوراک از وزارت نفت و جواز تاسیس از وزارت صنایع و معدن و تجارت و استعلامات متعدد و موافقتهای سازمانهای ذیربط و تمدید آنها سخن به میان میآورند که همچنان مجوز نهایی از سوی سازمان محیط زیست و سازمان منابع طبیعی صادر نشده است.
اگرچه مدیران پترو پالایشگاه شادگان از سرمایهگذاری قریب به ۲/۱ میلیارد دلار ( حدود ۳۵۰ هزار میلیارد ریال) در بزرگترین سرمایهگذاری استان خوزستان در دهه اخیر یاد میکنند آیا مدیران ارشد کشور توجه کردهاند که اگر تنها بخش اندکی از این اعتبار صرف سایر زیرساختها و احیای هرچه بیشتر تالاب و اجرای پروژههای همخوان با محیط زیست و گردشگری شود، دیگر نیازی به توسعه صنایع آلاینده نیست.
با اینکه در نامه مدیرعامل پترو پالایشگاه شادگان دادستان به استفاده از آخرین تکنولوژیهای مدرن به منظور کنترل میزان آلایندگی و ضایعات فرآیندی بسیار اندک و ارائه مستندات لازم به وزارت نفت تاکید شده است اما پیشنهاد میشود که این مستندات هم برای شفاف سازی در اختیار رسانهها و فعالان و کنشگران گذاشته شود.
مدیرعامل و عضو هیئت مدیره پترو پالایشگاه شادگان در حالی از زمین انتخابی در محل جغرافیایی لم یزرع، بدون پوشش گیاهی، کاملاً شوره زار و باتلاقی در مساحت ۸۵ هکتار نام میبرد که هیچ اشارهای به وجود آن پروژه در حریم تالاب بین المللی شادگان نمیکند و یادآور نمیشود که اجرای چنین پروژههایی به معنی دست بردن در طبیعت است. حتی مدیرعامل محترم با اشاره به اینکه محل انتخاب شده برای پروژه پترو پالایشگاه دقیقاً در مجاورت کارخانه فولاد شادگان است و از نظر اجرایی این پروژه بسیار شبیه کارخانه فولاد است در ادامه با منت گذاری بر سر خوزستان و شادگان اظهار میدارد که «سرمایهگذار علی رغم وجود امکانات و زمینهای با مزیتهای بیشتر در سایر استانها به منظور اجرای طرح در منطقه محروم اقدام به این انتخاب نموده است». واقعا کدام سرمایهگذار است که منافع اقتصادی طرح خود را نبیند. این در حالیست که زمین مورد نظر در فاصله اندکی از بنادر تجاری در خرمشهر، آبادان، شادگان، سربندر و حتی هندیجان قرار دارد.
اما بهتر نیست که جای چنین صنایع سنگینی در منطقه ویژه اقتصادی و شهرکهای صنعتی باشد؟
نگارنده نامه به دادستان با صراحت تاکید میکند که این پروژه نفتی هیچگونه اسکان انسانی و یا آثار کشاورزی و کشت تا فاصله حداقل ۵ کیلومتری از زمین طرح وجود ندارد، در حالی که در زمان کنونی صنایع مشابهای در سرتاسر خوزستان و ایران وجود دارد که با توسعه روستاها و شهرها، صنایع در سریعترین زمان بخشی غیر قابل جبران از زیستگاههای بشری شدهاند. این ادعای نویسنده این مطلب انتقادی نیست چون خودِ همان نویسنده نامه تاکید میکند که به واسطه میزان اشتغال برآورد میشود و چندین شهرک صنعتی موجود با طرحهای پایین دستی توجیه پذیر اقتصادی فعال خواهند گردید.
گفتنی است که پتروپالایشگاه شادگان در صورت کسب کلیه مجوزهای لازم برای ساخت در طول زمان پروژه ۴۵ ماه و پس از بهره برداری روزانه ۷۰۰۰ تن (۵۰۰ کانتر) محصولات استاندارد پالایشگاهی و پتروشیمی را تولید و به بازار مصرف عرضه خواهد کرد. طراحی این پالایشگاه بر اساس خوراک نفت خام سنگین و ترش امیدیه طراحی شده است. البته باید به گواه متولیان این شرکت یادآور شد که صادرات این نوع نفت خام نسبت به نفت خام سبک کشور همواره با مشکلات فراوان و قیمت نازل و عدم مشتری مواجه بوده و هست.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید