کالای قاچاق؛ شاهرگ حیاتی بازار

معصومه صالحی

تابستان بدون کولر آن هم در خوزستان! چیزی نیست که قابل تحمل باشد یا هر طور شده با نبود آن ساخت! اینجا در استانی که بالاترین دمای هوا را در جهان تجربه می کند، کولر حکم اکسیژن دارد و شاید بتوان گفت برای خیلی ها از نان شب هم واجب تر است؛ آنقدر که حتی قبض های گران مصرف بالای برق هم نمی تواند خانواده ای را مجاب کند که لحظات کمتری از کولر استفاده کند.

اما هر سال در روزهای آغازین تابستان و حتی پیش از آن بحث قیمت بالای کولر که انگار یک شبه سر به فلک می کشد، داغتر از گرمایی است که خوزستانی ها تجربه می کنند، اوضاعی که خم به ابروی بسیاری از خانواده ها می آورد و داغی بر دل های آنان؛ اما علت نوسانات ارزی باشد، کمبود و یا مافیایی که بعضی ها می گویند پشت این داستان است، مانع از آن نمی شود که برای فرار از گرما گرانی را به جان نخری.

بازار کاوه مرکز خرید و فروش لوازم خانگی با انواع و اقسام مارک ها است. پاشنه آشیل این بازار روی کالاهای خارجی می چرخد، ولی این روزها که فصل گرما شروع شده بازار خرید و فروش کولرهای گازی داغ است. کولرهای با گارانتی و بدون گارانتی با مارک ها و برندهای مختلف از جمله اجنرال، میتسوبشی، گری، سوپرجنرال، مدیا، ایوولی ، فوجی و … با قیمت های متفاوت بازار اهواز را گرم کرده اند.

کرمی از فروشندگان این بازار با اذعان به افزایش قیمت ها و کاهش قدرت خرید مردم می گوید: ممنوعیت واردات و کالاهای نه چندان با کیفیت داخلی باعث شده قیمت ها بالا رود، و از طرفی کالاهای قاچاق که به اسم بدون گارانتی عرضه می شود تمام بازار را قبضه کرده است.

تقاضای زیاد ، کالای کم

قهوه رخی رئیس اتحادیه صنایع برودتی نیز می گوید: وقتی کولری کمیاب می شود که دلایل مختلفی هم می تواند داشته باشد طبیعتا قیمت بالا می رود، چرا که تقاضا زیاد است، کالا کم!

وی اکثر کولرهای بازار را کولرهای ته لنجی و قاچاق عنوان می کند که به دلیل اینکه از کالاهای گارانتی دار ارزانتر هستند، مورد توجه مشتریان قرار می گیرند و اضافه می کند: البته اجناس بدون گارانتی که از بانه تهیه می شوند نسبت به دیگر مناطق کشور ارزانتر هستند.

قهوه رخی در خصوص نظارت کارشناسان سازمان صنعت معدن و تجارت می گوید: وقتی کارشناسان تخصصی نباشند، قطعا توان نظارت و تعیین قیمت ندارند! کارشناسان این سازمان باید بازار را بشناسند و بدانند نرخی که این کالا دارد منطقی است یا خیر ؟!

۲ هزار پرونده شکایت

محمدرضا جهانی نایب رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی اهواز نیز با اشاره به گران فروشی هایی که گاها از سوی فروشندگان مشاهده می شود، می گوید: بیش از ۲ هزار پرونده شکایت رسیدگی شده که اغلب مربوط به مشکلات کولر، گرانفروشی و خدمات بوده است.

وی کولر را از شاخصه های حیاتی مردم خوزستان می داند و تاکید می کند: قیمت کولر در بازار از حالت تورم گذشته و به درجه بحران رسیده به طوری که کولر ۳۶ هزار ایستاده در بازار ۵۹ میلیون تومان است و کولر ۳۰ هزار معمولی کمتر از ۲۵ میلیون تومان نیست. و این قیمت ها برای کارمندانی که ماهی هشت نه تومن حقوق می گیرند، فاجعه است.

به گفته او تا دوماه پیش از عید کولر ۱۲ هزار در رنج ۶ تومن بود اما امروز نرخ این کولر به ۱۲ تومن رسیده است!

جهانی با بیان اینکه بیش از ۲۰۰ هزار دستگاه کولر گازی مورد نیاز استان است می گوید: اما در مقابل ورود و یا تولیدات کولر جوابگوی نیاز مردم استان نیست؛ هرچه واردات و تولید کولر کمتر باشد تقاضا بیشتر و قیمت بالاتر می رود.

کولر قاچاق شاهرگ حیاتی بازار

وی با تاکید بر اینکه شاهرگ حیاتی کولرها در خوزستان کولرهای قاچاق است، ادامه می دهد: اگر جلوی کولرهای قاچاق گرفته شود کولر ۳۰ هزار به قیمت ۶۰ میلیون تومان خواهد رسید که برای رفع این معضل دخالت دولت و ساماندهی شرایط عرضه کولر گازی به ویژه در خوزستان ضروری است؛ خوزستان با داشتن بنادر متعدد در حالی که خاک، گرما و بوی نفت برای مردمان آن است باید از حداقل امتیازاتی برخوردار باشد و در زمینه کولر گازی حداقل امتیاز این است که کولر بدون گارانتی آزاد شود یا در چارچوبی زیر نظر سازمان صمت به دست مصرف کننده برسد.

به گفته نایب رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی اهواز از اواخر خرداد ماه که به اوج گرما نزدیک شویم و تقاضای مردم بالاتر رود، با شرایط بحرانی تری روبرو خواهیم شد، براین اساس باید برای تامین کولر مورد نیاز مردم برنامه ریزی شود.

او تاکید می کند: گفته می شود قاچاق و ورود کالاهای بدون گارانتی دولت و صنایع داخلی را متضرر می کند اما باید پرسید کدام صنایع از ورود کولرگازی متضرر می شوند؟ کدام تولید داخلی توان تامین نیاز داخلی استان را دارد در حالی که هیچ کارخانه ای با شرایط آب و هوایی استان تولید ندارد! در واقع علت گرانی لجام گسیخته کولر گازی عدم تولید و عدم واردات است و اگر این کالاهای قاچاق در بازار نباشند فاجعه رخ خواهد !

کولرهای گران صدای خیلی ها را در آورده است اما پیامدهای سوء این گرانی بیشتر دامن اقشار فقیرتر و آسیب‌پذیرتر را می گیرد، آنهایی که به کولرهای قدیمی خود که حتی وقتی روبروی آن بایستی هم نمی توانی خنک شوی بسنده می کنند تا متحمل هزینه بیشتری نشوند.

برخی هم عطای خرید کولر جدید را به لقایش می بخشند و کولرهای فرسوده و قدیمی خود را دستی می کشند و تعمیر می کنند تا شاید این تابستان هم بخیر بگذرد؛ که این هم قصه ای دیگر دارد .

کمبود قطعات و گرانی خدمات

در کنار قیمت کولر هزینه تعمیر، سرویس و حتی نصب کولر هم داد مردم را در اورده است، هزینه ای که به گفته فعالان این صنف باز هم به دلیل نوسانات ارزی و عدم وارد کردن قطعات مورد نیاز است.

مدرسیان از تعمیرکاران و نصابان قدیمی کولر در اهواز است که می گوید: خرید کولر یک معضل و تعمیر آن معضلی دیگر است.

او در انتقاد بسیاری از مردم که از هزینه های بالای تعمیر و نصب می نالند، اضافه می کند: ما خودمان موندیم چطور با مشتری کنار بیاییم که برامون به صرفه باشه، وقتی برای تعمیر و نصب به خانه کسی می رویم حتی خجالت می کشیم قیمت بدیم اینقدر که قیمت ها بالاست، مشتری فکر می کند پولش توی جیب ما می رود، در حالیکه دستمزد ما در قبال قطعات و وسایلی که استفاده می شود کم است.

این تعمیرکار در پاسخ به اینکه نرخ تعمیرات و نصب چطور محاسبه می شود، می گوید: آنقدر قیمت ها شناور و در حال تغییر است که اتحادیه تا الان نرخنامه جدید نداده است ، نرخ مشخصی نیست و قیمت نصب هم به متریال کولر بستگی دارد.

شریفی دیگر فعال صنف صنایع برودتی می گوید: با ورود به فصل تابستان قیمت ها یک شبه سر به فلک می کشد، برخی قطعات نایاب می شود و برخی قیمتشان دو برابر.

او ادامه می دهد بازار کولر و تعمیر و نصب آن در اهواز بازار نابسامانی است که نظارتی بر آن نمی شود، طبیعی است که با افزایش قیمت ارز قیمت اجناس هم زیاد بشود ولی اصولا دلار و نرخ آن نمی تواند اینقدر در قیمت تاثیر داشته باشد، بلکه این تاجر است که تصمیم می گیرد قیمت را بالا ببرد و به نظرم مافیایی پشت این موضوع است.

تلاش ما برای تماس با مسئولان سازمان صنعت معدن و تجارت استان برای پاسخگویی در این زمینه بی نتیجه ماند.

گرانی در بازار کولر گازی در آستانه تابستان در حالی به مشتریان شوک بزرگی وارد کرده که هیچگونه برنامه ریزی از سوی مسئولان ذی ربط برای کاهش قیمت ها و افزایش توان قدرت خرید مردم صورت نگرفته و گرانفروشی های بی حد و مرز از سوی هیچ ارگانی متوقف نشده است. در نبود واردات رسمی بازار خرید و فروش کولرهای خارجی که به صورت غیر رسمی وارد کشور می شوند، حسابی داغ است و از سویی ۴ کارخانه ای که در کشور کولرگازی تولید می کنند در حالی قیمت عرضه محصولات آنها از قیمت کالاهای خارجی بیشتر است که به اذعان کارشناسان محصولات آنها از کیفیت و تکنولوژی بالایی برخوردار نیست.