۵ خرداد سالروز اکتشاف نفت

چه غریبانه شهرم غارت شد و چگونه مظلوم ماند یادگار پدرانمان و چه ظالمانه که با وجود نفت فراوان  شهرم ، شهر لندن زیبا شد و شهرم مخروبه گشت و باید دید از کجا آغاز شد و مقصر کیست آیا سیاست بدون بینش دولتمردان تا چه حد دست نشاندگی را برای دست اندر کاران بجا گذاشت ونفرین بر آنهایی که شهرم را غریب کردند و آه مادرم آنها را خواهد گرفت که ششهایش با گازهای مهارنشده در شهرم مسدود شدواز اینجااتفاق افتاد که سیاهی و نکبت نفت برای شهرم ماند و سفیدی و شیرینی شکری آن برای دیگر شهرهای داخل و خارج از کشور

واندر حکایت چاه نفت شماره یک، مسجدسلیمان

چاه شماره یک نام اولین چاه نفت خاورمیانه است که در منطقه مسجد سلیمان  قرار دارد. اولین چاه نفت خاورمیانه این شهر در منطقه‌ای بنام میدان نفتون درمنطقه دره خرسون (دره خرسان) که در ۵ خرداد ۱۲۸۷ به نفت رسید. شروع حفاری این چاه درسال ۱۲۸۶ خورشیدی و خاتمه حفاری درسال ۱۲۸۷ خورشیدی بود. این چاه ۳۶۰ متر (۱۱۷۹ پا) عمق دارد که از آن روزانه ۳۶۰۰۰ لیتر (معادل ۸۰۰۰ گالن) نفت استخراج می‌شد. نیروی محرکه ماشین‌های استخراج نفت از این چاه از بخار آب تامین می‌شد و به استیم (STEAM) معروف بود. این چاه به «چاه شماره یک» معروف است، و هم‌اکنون در مرکز شهر مسجدسلیمان در کنار منطقه نمره یک بصورت موزه تحت نظارت شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب قرار دارد که یک نگهبان آنرا حفاظت میکند ودر ۵ خرداد کسی و روزنامه ای این روز را یادآور می شود و بی اهمیت از کنار آن میگذرد حتی وزرات نفت.اما شهر یک شانس مجدد برای خود نمایی پیدا کرده و فرزند غیورش بنام دکتر فرشید خدادادیان بعنوان مسول موزه های نفت در این سمت سنگین برای شناساندن آنچه را که می توان میراث نفت گذشتگان یاد کرد بخود دیده المیدواریم ایشان در کنار حفظ این آثاردر صدد بر آید و بتواند مجاب کند مسولین وزارت نفت را تا از امکانات انرژی خدادادی استفاده نموده و هر از گاهی یک کارخانه مرتبط را به شهر هدیه نمایند

 ویلیام ناکس دارسی، (۱۱ اکتبر ۱۸۴۹ – ۱ مه ۱۹۱۷) یکی از بنیانگذاران اصلی صنعت نفت و صنایع پتروشیمی، در ایران بود. می گویند هرگز مسجدسلیمان را ندیدولی در سال ۱۹۰۰ توافقنامه‌ای با هنری دراموند ولف، آنتوان کتابچی خان و کوته برای اکتشاف نفت در ایران امضا نمود. مذاکره آنها با مظفرالدین شاه قاجار، در سال ۱۹۰۱ شروع شد. در ابتدا مبلغ ۲۰٫۰۰۰ پوند برای اکتشاف، در یک میلیون و دویست هزار کیلومتر مربع، پیشنهاد شد، که در صورت کشف نفت، این امتیاز، برای مدت شصت سال، از شاه قاجار گرفته شود. در مقابل، دولت ایران، ۱۶٪ درصد از سود سالانه این شرکت را، به خود اختصاص داد. البته دولت بریتانیا تا سالها پس از اتمام قرارداد سندیکای دارسی، از ذخائر عظیم نفت ایران، برداشت میکرد و سودی بسیار زیادتر از آنچه که دارسی بدست آورد، به دولت بریتانیا تعلق یافت و نفت ملی شد و برای شهر من میلی و ماند بر جا خرابه های کفتار پیر و آبادیهایش یکی پس از دیگری ویران گردید و اکنون این درد دلهای فرزندان همان کارگرهایی هستند که می دانند روزی پدرانشان با صداقت تمام و بدون هیچ چشمداشتی بدنبال پویایی شهر بودند اکنون به دولتمردان جمهوری اسلامی میگویند وقتی منابع گاز و انرژی برق در شهرشان به وفور پیدا می شود چرا در کنار این منابع کارخانه های متعددی که هزینه های انرژی را به حداقل میرساند احداث نمی شود و در دور ترین مناطق کشور نسبت به احداث صنایع سنگسن می نمایند و انرژی را با هزاران برابر هزینه صرف می کنند اینبار نیز با یک دلنوشته از قدیمیها یادی دیگر می نماییم

 ‌فریاد بی صدا

و من بعد ازکا بنگرو

دیدم که کسی برنخاست

چاه آتش نگرفت

و گاز بوئی نداد

و خاک ترش نشد

و چهره ها خسته از کار نگشتند

و سبزه ها نروئیدند

و کا قوات بنگی بر نیاورد

دیگر گلی جون نخواند

مرثیه عشق را که

تمدن فنا شد

در بستر گرمای شهرم

و غریب ماند و بی کس

همچون آه من 

و محمد خون هم دیگر 

ماشین زمان را

جلو نبرد

آه و آه از تو

ای مسجد بی سلیمان

و ای سلیمان بی مسجد

که گناه تنهائیت راباید 

به گردن دارسی گذاشت

که نه به گردن همه کسانی

که تورا غریب کردند 

و تو غریب ماندی و بی کس

امان اله شیخ رباطی فرزند شهر مسجد سلیمان