بازار مرغ در یک قدمی آرامش

روزنامه ایران دوشنبه ۱۰ آذر در گفت وگو با سعید صارمی معاون دفتر برنامه‌ریزی تأمین، توزیع و تنظیم بازار وزارت صمت، نوشت: با تولید میزان یاد شده مشکلات بازار مرغ حل خواهد شد و دیگر مردم با گرانی این کالا مواجه نخواهند شد. پَر کشیدن قیمت مرغ گرم باعث شد برخی‌ها این کالا را از سفره خود حذف کنند یا برای خرید مرغ یخ زده دولتی به قیمت ۱۵ هزار تومان در صف‌های طولانی معطل شوند. اما سیاستگذاران عنوان می‌کنند که اگر مردم کمی صبر کنند بزودی قیمت مرغ کاهش پیدا می‌کند و به نرخ مصوب ۲۰ هزار و ۴۰۰ تومان می‌رسد.
در حال حاضر تنظیم بازار مرغ بر عهده کدام وزارتخانه است؟
طبق آخرین تصمیم‌های صورت گرفته، مسئولیت تنظیم بازار با وزارت جهاد کشاورزی است و نظارت بر فعالیت خرده فروشی‌ها و جلوگیری از هر گونه گرانفروشی با وزارت صمت (اصناف) است. بدین جهت در سیاست اخیر تنظیم بازار از وزارت جهاد کشاورزی خواسته شده که میزان جوجه‌ریزی افزایش و به ماهانه ۱۲۰ میلیون قطعه برسد. با تولید میزان یاد شده مشکلات بازار مرغ حل خواهد شد و دیگر مردم با گرانی این کالا مواجه نخواهند شد. برای افزایش سطح جوجه‌ریزی، تمهیدات لازم در بخش تأمین نهاده صورت گرفته است و تولیدکنندگان بدون دغدغه می‌توانند نهاده‌های مورد نیاز خود را با قیمت دولتی خریداری کنند.
میزان جوجه‌ریزی در ماه‌های گذشته چقدر بود که سبب گرانی مرغ در بازار شد؟
در حال حاضر میانگین جوجه‌ریزی به ۱۱۰ میلیون قطعه در ماه رسیده است اما مهرماه میزان تولید در حدود ۹۰ میلیون قطعه بود که کاهش جوجه‌ریزی در این ماه باعث شد بازار مرغ تعادل خود را از دست بدهد. با جوجه‌ریزی هدف‌گذاری شده، قیمت مرغ به قیمت مصوب ستاد تنظیم بازار یعنی ۲۰ هزار و ۴۰۰ تومان می‌رسد.
آیا احتمال دارد با رشد تولید، قیمت مرغ کمتر از ۲۰ هزار تومان شود؟
اگر چنین اتفاقی رخ دهد مرغداران متضرر خواهند شد لذا تمام سعی ما این است که قیمت‌ها در حدود قیمت مصوب شده ثابت نگه داشته شود تا مرغداران با بحران و کاهش تولید مواجه نشوند. طبق آنالیز تخصصی صورت گرفته قیمت ۲۰ هزار تومان منطقی است و مرغداران با این رقم می‌توانند تولید با اندک سود داشته باشند.
گفته می‌شود عمده دلیل برهم خوردن بازار، حضور دلالان در بازار است. حال با افزایش جوجه‌ریزی می‌توان پیش‌بینی کرد که دلالان از بازار مرغ حذف شوند؟
در موضوع مرغ دلالان نقش پررنگ و اثرگذاری ندارند. تنها بخشی از مرغ که می‌تواند مورد سودجویی قرار گیرد، فروش مرغ زنده است. از آنجا که قیمت مرغ توسط ستاد تنظیم بازار مشخص می‌شود، تولیدکنندگان نمی‌توانند قیمت‌ها را به‌صورت دلخواهی گران کنند. در این بخش نظارت‌ها گسترده است، هر چند که در برخی از موارد شاهد سوء‌استفاده‌هایی هستیم. با این اوصاف در گوشت قرمز احتمال حضور دلالان زیادتر است.
این کالا مشمول قیمت‌گذاری توسط ستاد تنظیم بازار نیست لذا احتمال برخی از دلال بازی‌ها وجود دارد. یکی از موارد اثرگذار در بازار گوشت قرمز، قاچاق دام است. قیمت گوشت قرمز در کشورهای همسایه دو برابر ایران است. بدین جهت برخی‌ها از این موقعیت به نفع خود بهره می‌برند. زمانی که قیمت گوشت در ایران در مقایسه با ۱۶ کشور هم مرز و کشورهای همسایه اش بسیار بالاتر است، قاچاق دام برای سودجویان و دلالان جذاب است.
نظارت وزارت صمت بر قیمت مرغ در خرده فروشی‌ها چگونه است؟ آیا نظارت‌ها بازدارنده گرانی است؟
تا مرحله عمده فروشی تنظیم بازار مرغ با وزارت جهاد کشاورزی است و پس از آن در خرده فروشی‌ها اصناف نظارت می‌کنند تا واحد صنفی گرانفروشی نکند. در این حوزه دستورالعمل‌های شفاف وجود دارد و هر واحد صنفی که تخلف کند با او برخورد می‌شود. اما بعضاً گرانفروشی در خرده فروشی‌ها نیست و از مراکز تولید، گرانی به بازار می‌رسد. به‌عنوان مثال برخی از مرغداری‌ها به نرخ‌های مصوب توجه نمی‌کنند و قیمت‌ها را افزایش می‌دهند. با پیگیری‌های صورت گرفته، تنها در استان تهران ۴۴ مرغداری تعزیری شدند. بازرسی‌ها ادامه دارد و اجازه داده نخواهد شد که برخی‌ها بخواهند از فضای موجود سودجویی کنند.
گفته شده از آنجا که مرغ در بازار جهانی حدود ۲ دلار است، مرغداران تمایل به صادرات یا نزدیک کردن قیمت‌ها به نرخ‌های جهانی دارند. برای این موضوع کاری انجام شده است؟
بله. از آنجا که قیمت مرغ در بازار جهانی نزدیک به ۲ دلار شده برخی از مرغداران تمایل به صادرات داشتند ولی با هدف کنترل قیمت‌ها و جلوگیری از کمبود مرغ در بازار، صادرات مرغ ممنوع شد. از آنجا که خوراک طیور با ارز دولتی تأمین می‌شود نباید قیمت مرغ داخلی متناسب با قیمت جهانی باشد.
برخی‌ها عنوان می‌کنند که علت، کمبود نهاده بوده است؟
اوایل سال تأخیر در تأمین نهاده وجود داشت اما مقطعی بود. در حال حاضر نهاده به اندازه کافی و مورد نیاز مرغداران وجود دارد و به مرغداران اطمینان داده شده که با افزایش جوجه‌ریزی به میزان ۱۲۰ میلیون قطعه نهاده با فوریت تأمین خواهد شد. وقتی عنوان می‌شود که ۴ میلیون کالای اساسی در بنادر وجود دارد در حقیقت ۴ میلیون نهاده وجود دارد. لذا با قطعیت می‌گویم با رشد تولید شاهد هیچ کمبودی در تأمین نهاده نخواهیم بود.
آیا از ذخایر استراتژیک مرغ استفاده شده است؟
تاکنون حدود ۱۸ هزار تن از ذخایر مرغ توزیع شده است و همچنین توزیع روزانه هزار تن مرغ تا زمانی که قیمت آن به نرخ مصوب ستاد تنظیم بازار برسد، ادامه خواهد داشت. این امر اگر تا پایان سال هم طول بکشد مشکلی از نظر ذخایر نداریم. هر چند که این اطمینان را می‌دهیم که با افزایش جوجه‌ریزی بازار مرغ به آرامش برسد.
در این میان قرار شده شرکت پشتیبانی امور دام در قالب قرارداد تولید (با زنجیره تولید مرغ) مرغ برای ذخایر استراتژیک خریداری کند که در این صورت دیگر شاهد نوسان قیمت این کالا نخواهیم بود. در این حوزه هم نیاز به واردات نداریم چرا که تولید داخل جوابگو است.