کلید حذف درد، در مغز کشف شد

محققان دانشگاه دوک موفق به کشف بخشی از مغز موش‌ها شدند که مسئول مستقیم بروز درد و رفتارهای عصبی است که با غیرفعال کردن این بخش، حس درد در موش‌ها از بین رفته و رفتارهای اضطراب‌آمیز آن‌ها متوقف می‌شود.

درد و ساختار عصبی بدن و نوع واکنش نسبت به آن، یکی از پیچیده‌ترین موضوعات پزشکی محسوب می‌شود. اگرچه مکانیسم درد و به وجود آمدن آن توسط دانشمندان کشف شده است اما به نظر می‌رسد که ساختار مغز ممکن است یک کلید خاموش کردن ویژه درد در داخل خود داشته باشد.

محققان دانشگاه دوک (Duke University) در مطالعات اخیر خود ناحیه کوچکی از مغز را در موش‌ها کشف کردند که می‌تواند حس درد این جانور را کنترل کند.

بیشتر مطالعات پیشین بر این موضوع متمرکزشده‌اند که کدام مناطق مغز با درد فعال می‌شوند؛ اما مناطق زیادی وجود دارد که درد را تسکین داده و خاموش می‌کنند. پیش از این اعتقاد عمومی بر این بود که برای جلوگیری از درد باید همه این مناطق غیرفعال شوند در حالی که مطالعات جدید نشان می‌دهد بخش آمیگدال به تنهایی می‌تواند احساس درد را از بین ببرد.

به گفته اعضای این تیم تحقیقاتی، کلید کنترل درد یا همان سوئیچ ویژه خاموش و روشن کردن درد، در بخش آمیگدال (amygdala) مغز قرار دارد. آمیگدال، ناحیه‌ای از مغز است که بیشتر اوقات محل بروز احساسات و پاسخ‌های منفی مانند مبارزه و جنگ، فرار یا احساس اضطراب عمومی بوده و مسوول ایجاد این احساسات در نظر گرفته می‌شود. موش‌ها آمیگدال مرکزی نسبتاً بزرگ‌تری نسبت به انسان دارند، اما این تیم می‌گوید احتمالاً سیستم مهار درد در مغز موش و انسان مشابه است.

پروفسور فن وانگ (Fan Wang)، سرپرست ارشد این تیم تحقیقاتی در این رابطه گفت: بسیاری از افراد معتقدند که یک مکان اصلی برای تسکین درد در مغز وجود دارد، به همین دلیل برخی موارد پزشکان از دارونماها و قدرت تلقین برای کنترل درد بیماران استفاده می‌کنند. حال سؤال اینجاست که از نظر علمی، در کجای مغز مرکزی قرار دارد که می‌تواند درد را خاموش کند؟

وی در ادامه توضیحات خود افزود: «بیشتر مطالعات پیشین بر این موضوع متمرکزشده‌اند که کدام مناطق مغز با درد فعال می‌شوند؛ اما مناطق زیادی وجود دارد که درد را تسکین داده و خاموش می‌کنند.

پیش از این اعتقاد عمومی بر این بود که برای جلوگیری از درد باید همه این مناطق غیرفعال شوند در حالی که مطالعات جدید نشان می‌دهد بخش آمیگدال به تنهایی می‌تواند احساس درد را از بین ببرد.»

محققان همچنین دریافتند که با فعال کردن رشته‌های عصبی یا نورون‌های CeAga که ناحیه‌ای از سلول‌های عصبی موجود در آمیگدال هستند، می‌توان رفتارهایی را که یک موش انجام می‌دهد غیرفعال کرد.

آن‌ها این کار را با استفاده از فناوری موسوم به اپتوژنتیک (optogenetics) انجام دادند که طی آن از نور برای فعال کردن تعداد کمی از سلول‌ها در مغز استفاده می‌شود.

در پی استفاده از این فناوری، موش‌هایی که تحت آزمایش قرارگرفته بودند، لیسیدن پنجه و پاک کردن صورتشان را متوقف کردند.

این رفتارها معمولاً هنگام عصبی شدن و احساس ترس در موش‌ها ظاهر می‌شود. نتایج این مطالعات همچنین حاکی از این حقیقت بود که فعال شدن مراکز درد، باعث ظهور این رفتارها شده و به تبع آن، زمانی که این مراکز غیرفعال شدند، رفتارهای فوق‌الذکر متوقف شد.

محققان امیدوارند از این یافته‌ها برای ایجاد نوع جدیدی از داروهای مسکن استفاده کنند که تأثیری قوی‌تر و عوارض جانبی بسیار کمتری در مقایسه با داروهای فعلی داشته باشد.